W ratownictwie medycznym dobór odpowiedniego sprzętu do ewakuacji i transportu poszkodowanego ma kluczowe znaczenie dla jego bezpieczeństwa. Jedno z najczęstszych pytań brzmi: kiedy używać deski ortopedycznej, a kiedy noszy? Choć oba rozwiązania służą do przenoszenia poszkodowanych, ich zastosowanie jest zupełnie inne.
Czym jest deska ortopedyczna i do czego służy?
Deska ortopedyczna to sztywna, płaska konstrukcja zaprojektowana do unieruchomienia kręgosłupa u osób po urazach.
Kiedy stosować deskę ortopedyczną?
Deska ortopedyczna jest pierwszym wyborem, gdy istnieje ryzyko urazu kręgosłupa, m.in.:
- wypadki komunikacyjne (samochodowe, motocyklowe, rowerowe),
- upadki z wysokości,
- urazy sportowe,
- osoby nieprzytomne o nieznanym mechanizmie urazu,
- podejrzenie urazu odcinka szyjnego, piersiowego lub lędźwiowego.
Najważniejsze cechy deski ortopedycznej:
- pełne usztywnienie osi ciała,
- kompatybilność z kołnierzem ortopedycznym i pasami,
- możliwość użycia w wodzie (modele pływające),
- otwory do stabilizacji głowy.
Czym są nosze i kiedy się je stosuje?
Nosze ratownicze służą głównie do transportu poszkodowanego, gdy jego stan jest stabilny lub gdy unieruchomienie kręgosłupa nie jest konieczne.
Kiedy używać noszy?
Nosze sprawdzają się najlepiej, gdy:
- poszkodowany nie ma podejrzenia urazu kręgosłupa,
- doszło do omdlenia, zasłabnięcia lub nagłego zachorowania,
- potrzebna jest ewakuacja z budynku (schody, korytarze),
- liczy się szybki i wygodny transport.
Rodzaje noszy:
- nosze składane,
- nosze transportowe,
- nosze płachtowe,
- nosze specjalistyczne (np. do ciasnych przestrzeni).
Rodzaje desek ortopedycznych:
- Standardowe deski ortopedyczne – wykonane z lekkiego, ale wytrzymałego tworzywa, odporna na wodę i zabrudzenia, z uchwytami umożliwiającymi łatwy transport.
Zastosowanie: ratownictwo medyczne, transport z miejsca wypadku, ewakuacja.
- Deski ortopedyczne składane – idealne do stosowania w ograniczonej przestrzeni, do wyboru są deski składane na pół lub na 4 części.
Zastosowanie: ratownictwo medyczne, transport z miejsca wypadku, ewakuacja.
- Deski ortopedyczne dla dzieci i dorosłych – wyróżnia się rewolucyjnym rozwiązaniem, zawiera dwie deski w jednej dla pacjentów z różnych grup wiekowych.
Zastosowanie: ratownictwo medyczne, transport z miejsca wypadku, ewakuacja.
- Deska pediatryczna – przystosowana do anatomii dzieci i niemowląt. Mniejszy rozmiar i możliwość regulacji pasów.
Zastosowanie: transport dzieci z podejrzeniem urazu kręgosłupa.
- Deska o zwiększonej nośności – wersja wzmocniona deski ortopedycznej, przeznaczona dla pacjentów z dużą masą ciała. Zastosowanie: transport osób otyłych.
Rodzaje noszy stosowanych w ratownictwie
- Nosze składane – lekkie i kompaktowe rozwiązanie, zaprojektowane w taki sposób, aby można je było łatwo złożyć i przechowywać. Ułatwia to ich transport i przechowywanie w pojeździe ambulansowym lub innej jednostce medycznej.
- Nosze koszowe (kubełkowe) – zapewniają solidną stabilizację, szczególnie przy ewakuacji w trudnym terenie, między innymi w górach, w powietrzu czy nad morzem.
- Nosze podbierakowe – stosowane dla pacjentów z ciężkimi urazami kręgosłupa oraz zaprojektowane dla skutecznej i bezpiecznej ewakuacji w nagłych sytuacjach, takich jak wypadki drogowe czy katastrofy.
- Nosze płachtowe – szybkie w użyciu, wykorzystywane w nagłych przypadkach i miejscach o ograniczonej przestrzeni, gdzie tradycyjne nosze nie są praktyczne lub niemożliwe do zastosowania.
Podsumowanie:
Deski ortopedycznej używamy, gdy podejrzewamy uraz kręgosłupa – do jego szybkiego i pełnego unieruchomienia podczas ewakuacji. Nosze stosujemy, gdy kręgosłup nie jest zagrożony, a poszkodowany wymaga wygodnego i bezpiecznego transportu. Sprzętu nie wolno używać zamiennie – przy podejrzeniu urazu najpierw stabilizujemy na desce, potem można przełożyć na nosze.
